logo Van der Woude de Graaf Advocaten

Alles wat drijft is roerend

Dat is jarenlang een vast gegeven geweest. Dus woon je op een woonboot, of dat nu een schip, een ark of een schark is, je wist in ieder geval een ding zeker: geen huurbescherming, geen bouwregelgeving of andere regelgeving die op onroerend goed van toepassing is. De afgelopen jaren rezen er steeds meer twijfels aan die zekerheid. Die onzekerheid begon met het (voor juristen althans) beroemde Portacabin arrest. Als iets bestemd is om duurzaam ergens te blijven maakt dat de portacabin onroerend is. En wat voor een portacabin geldt, kan toch ook gelden voor een drijvende woning zou je denken. In de juridische literatuur kreeg schoorvoetend de gedachte ingang dat niet langer kan worden volgehouden dat zonder meer elk woonschip roerend is, maar dat dat van geval tot geval zal moeten worden beoordeeld. Een waterwoning zou dan onroerend zijn. In de Verordening op de Haven en het Binnenwater van de gemeente Amsterdam is dit zelfs met zoveel woorden ook vastgelegd.

Maar waar de jurist wikt heeft de Hoge Raad beschikt. Op 15 januari 2010 deed de HR uitspraak in een WOZ zaak. De belastinginspecteur vond dat de woonark onroerend was. De HR niet: roerend. Ondanks dat de betonnen ark met metalen beugels vastligt die weer aan een meerpaal zijn vastgemaakt. Eerst stelt de HR vast dat het een schip is omdat het blijkens zijn constructie bestemd is om te drijven (art 8:1 BW). Dat kan alleen anders zijn als het duurzaam met de wal is verbonden. Het onderscheid tussen roerend en onroerend wordt namelijk gemaakt door artikel 3:3 BW. Andere smaken zijn er niet, zo lijkt het.

Omdat er nog een vraagpuntje overblijft, moet een ander Gerechtshof nog eens naar de zaak kijken. Dat is het punt of er sprake is van een ‘duurzame vereniging met de oever’. Als de verbinding duurzaam is, dan zou er toch sprake kunnen zijn van een onroerende zaak. Maar wat voor verbinding dat dan is laat zich moeilijk voorstellen. Wellicht een scharnierende loopplank.

Wat is nu het gevolg van deze uitspraak? Voor de WOZ en alle andere regelgeving waarin het onderscheid roerende zaak/onroerende zaak bepalend is, is het nu eigenlijk wel duidelijk. Als het drijft is het een roerende zaak. Ook de door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gevolgde lijn dat een woonark die permanent bewoond wordt geen bouwwerk is, zal denk ik niet gewijzigd worden.

HR 31 oktober 1997, NJ 1998/97.

Huur van drijvende woningen, Z.H. Duijnstee-Van Imhoff, Woonrecht 2007-06; Wonen op het water: roerend of onroerend? C.G.P. Goudriaan, Woonrecht 2009-10.

Zie uitgebreid over deze uitspraak Wonen op het water 2: in het algemeen roerend. C.G.P. Goudriaan, Woonrecht 2010-1.

Contactgegevens

Willemsparkweg 31
1071 GP, Amsterdam

Postbus 76076
1070 EB Amsterdam

tel: 020-676 66 90
fax: 020 - 676 66 95
email: info@woudegraaf.nl